Vừa ăn vừa sợ với món lá ngón xào tỏi của người Thái Trắng

Nếu có may mắn được tham gia phiên chợ vùng cao, du khách có thể dễ dàng bắt gặp lá ngón được bày bán như rau ở những khu chợ dưới miền xuôi. Nói đến lá ngón, không ít người rùng mình bởi sự độc hại của nó, bởi chỉ cần ăn 3 lá cũng đủ để chất độc ngấm vào cơ thể mà tử vong sau vài phút. Nhưng với người Thái trắng ở xã Mường So, món lá ngón xào tỏi lại được coi là cực phẩm.

Theo lời những người già ở đây, cây lá ngón không độc đã được phát hiện từ rất lâu. Loại lá này nấu lên rất ngon, có mùi thơm đặc biệt nên nhà này truyền tai nhà khác kéo nhau vào rừng hái lá ngón. Về sau, người dân lấy thân cây lá ngón về trồng tại vườn để ăn dần và đãi khách phương xa như một thứ đặc sản không “đụng hàng” với bất cứ nơi đâu.

Tạp chí du lịch Wanderlust Tips Vừa ăn vừa sợ với món lá ngón xào tỏi của người Thái Trắng

Về cơ bản, hai loại này tuy có cùng tên, cùng là loài thân leo nhưng lại khác nhau như trời và vực. Nói về hình dáng, lá ngón độc thuôn dài, có hình mũi mác, còn lá ngón không độc lại tròn ngắn và to hơn, to như lá trầu không. Về mùi vị, thì lá ngón không độc được đánh giá là rất ngon, có mùi thơm đặc biệt, trong khi lá ngón độc thì chẳng biết ngon ngọt thế nào mà chỉ cần ăn vài lá là có thể thiệt mạng ngay lập tức. Thời gian ra hoa của hai loại này cũng khác nhau, cây lá ngón độc thường nở hoa trong khoảng thời gian từ tháng 6 tới tháng 10, còn cây lá ngón ăn được lại nở hoa vào dịp gần Tết Nguyên đán.

Loại đặc sản độc nhất vô nhị này gắn liền với câu chuyện tình của đôi trai gái trẻ. Chàng trai và cô gái trót đem lòng yêu nhau nhưng chẳng may gia đình cô gái không chấp nhận vì cho rằng chàng trai mồ côi và quá nghèo.

Quá bế tắc, hai con người đang yêu quyết định tìm đến lá ngón để tự tử. Họ nắm lấy tay nhau rồi cùng cho nắm lá ngón hái được ở quả đồi bên kia bản Mường So vào miệng. Nhưng kỳ lạ thay, khi nhai thứ lá ấy, họ không cảm nhận được bất cứ biểu hiện gì của cái chết, chỉ có một mùi vị rất lạ, thoang thoảng ngái và chan chát nơi cổ họng. Vậy là từ đó, tin tức về loại lá ngón không độc này bắt đầu lan truyền ra khắp dân tộc Thái Trắng tại Mường So.

Tạp chí du lịch Wanderlust Tips Vừa ăn vừa sợ với món lá ngón xào tỏi của người Thái Trắng

Thực khách lần đầu ngồi trước đĩa lá ngón xào tỏi không tránh khỏi cảm giác rờn rợn, chần chừ không muốn gắp. Nhưng khi đã được làm ấm người bởi những chén rượu ngô cay nồng, miếng lá ngón xào lại trở thành thứ đưa đẩy khiến mâm cơm có sức hấp dẫn lạ kỳ.

Thật khó có thể diễn tả vị ngon của nó. Lá ngón xào tỏi có mùi vị ngọt bùi như rau rừng nhưng lại thơm, ngọt hơn. Nếu dùng lá ngón để gói thịt chua thì rất hợp và dậy mùi. Người dân hái lá ngón đem ra chợ bán bao nhiêu là hết bấy nhiêu, giá là 4.000đ/bó. Nhiều hôm, còn có người đến tận nhà hỏi mua bằng được. Người Thái ở Mường So bảo nhau rằng, lá ngón không độc còn có công dụng chữa bệnh gan nhiễm mỡ và cả ung thư gan.

Tạp chí du lịch Wanderlust Tips Vừa ăn vừa sợ với món lá ngón xào tỏi của người Thái Trắng

Trong Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu (Lễ hội ẩm thực) của người Thái Mường So ngày xuân thì chắc chắn phải có món lá ngón xào tỏi. Đây là dịp để người dân tạ ơn thần linh, ông bà, tổ tiên đã ban phúc cho một vụ mùa bội thu.

Wanderlust Tips | Cinet

Xem thêm